Q’s sleeping beauty
RUBRIEK: FD Eyeopeners

Tientallen jaren geleden ontwierp Hugh Quinten Reeves – van de Britse RAF en waar Ian Flemming het karakter Q. uit de James Bondserie op baseerde – een duikboot: de Sleeping Beauty. Omdat de technologie destijds tekortschoot is het ding nooit gebouwd. Nu wel.

De Nederlandse ondernemers Filip Jonker (industrieel productontwerper) en Daan Pol (ontwerper) hebben het tekeningen opgesnord, de machine gebouwd en een bedrijf gestart: Ortega. “Iedereen die de duikwereld een beetje kent, kent dat project, maar om de één of andere reden is het een beetje blijven liggen,’’ vertelt Filip Jonker.

Hoe komen jullie erbij om dit ontwerp nu te bouwen?

“We zijn hobbyduikers. Wrakduikers. Probleem is dat het moeilijk is om ze te zoeken onder water. En er zijn geen voertuigen om onder water grote afstanden mee af te leggen. Zwemmend kom je hooguit een kilometer ver. Met een onderwaterscooter kom je iets verder, maar je kan dan niks meenemen. Dus we zochten een methode om langere afstanden af te leggen. We startten ons onderzoek naar duikboten die zijn gemaakt in de Tweede Wereldoorlog. Toen stuitten we op de Sleeping Beauty.”

Klinkt goed…

“Zeker! Dat is een project van de Britse RAF uit 1942. Het is een soort elektrische kano waarmee je ook onder water kon varen. Zijn er zo’n honderd van gemaakt. Door Hugh Quenten Reeves. Dat is de man waar Ian Flemming Q. op heeft gebaseerd, je weet wel, uit de James Bondfilms. Q voorziet 007 altijd van nieuwe snufjes. Ergens in een museum vonden we een rapport van Reeves waarin hij beschrijft wat er allemaal is misgegaan: de romp moet je niet maken van aluminium, de motoren zijn niet krachtig genoeg, de batterijen gaan te snel mee. Een hele lijst. Dus wij keken elkaar aan en zeiden dat dat  nú allemaal wel gemaakt kan worden.’

Dus jullie hebben Q.’s droom waargemaakt! Een heuse James Bondduikbot gebouwd!

“Ja, dat klopt wel ja… En het lukte best aardig. Okee, okee, in de beginfase ging er weleens wat mis en bleven we op de bodem van een meer liggen. Moesten we gered worden enzo. Uiteindelijk hebben we het onder de knie gekregen. We hebben de batterij verbeterd en de motor. En ook belangrijk, we hebben een systeem bedacht dat zorgt ervoor dat de boot precies neutraal blijft, dus altijd op de diepte waar de bestuurder ‘m wil hebben.”

En het is een submersible?

“Ja, een duikboot waar water ín zit. Open dus. Je zit er in met een duikpak aan. Dat zorgt ervoor dat je je bij het ontwerp niet hoeft bezig te houden met drukverschillen aan de binnen- en buitenkant. Hierdoor is het een smal en snel voertuig. Je kan dus net zo diep mee als de duiker aankan; meestal is dat maximaal 40 a 50 meter.”

Wie zijn jullie klanten?

“Mensen die een speeltje zoeken bij hun superjacht… Hobbyisten zoals wij… Schatzoekers… De offshorewereld, dus baggeraars die de zeebodem willen inspecteren… Special forces, mensen die zich ongezien onder water zich willen voortbewegen… Of mensen die natuurfilms maken… En biologen die de zeebodem in kaart willen brengen… Al met al best een aardige niche.”

En? Loopt ’t een beetje?

“Nou, we hebben er inmiddels twee verkocht. Kan niet zeggen aan wíe precies. Zoek het in de hoek van de royals uit het buitenland. Er is veel interesse. Ook uit militaire hoek. Maar ook daar kan ik niet álles over zeggen. Nu bestaat de Sleeping Beauty. Mooi toch?”

RUBRIEK: FD Eyeopeners